Глауком (висок очен притисок)
Што е очен притисок (глауком)?
Глаукомот, познат најчесто како „очен притисок“ или „црна вода“, е оштетување на оптичкиот нерв, најчесто поврзано со висок интраокуларен притисок (IOP). Како резултат на тоа, видното поле постепено се стеснува со текот на времето. Глаукомот е „тивка“ болест што често станува забележлива дури во доцните фази; ако се дијагностицира доцна, може да предизвика тешко и неповратно оштетување на оптичкиот нерв.
Како се развива глаукомот?
Луѓето со интраокуларен притисок повисок од нормалното имаат зголемен ризик да развијат глауком; сепак, високиот очен притисок не значи нужно дека лицето има глауком.
Глаукомот може да се развие од различни причини. Во васкуларниот слој на окото се произведува течност наречена воденеста течност (хумор аквозус). Додека оваа течност излегува од окото, се одржува избалансиран притисок; овој притисок е потребен за зачувување на структурниот интегритет на окото. Кога воденестата течност не излегува доволно, таа се собира во окото, го зголемува притисокот и потенцијално го оштетува оптичкиот нерв.
Кој е изложен на ризик од глауком?
Глаукомот може да биде поврзан со генетиката. Луѓето со семејна историја на глауком имаат поголем ризик. Со други зборови, може да има аномалии во еден или повеќе гени, кои некои лица ги прават поподложни.
Ризикот се зголемува и кај лица над 40 години.
Причини и ризик фактори за глауком
Дијабетесот и хипотироидизмот (гушата) го зголемуваат ризикот.
Тешките повреди на окото можат да го зголемат интраокуларниот притисок. Други фактори вклучуваат одлепување на мрежницата, тумори на окото и воспалителни болести на окото како хроничен увеитис или ирит.
Некои операции на очите можат да предизвикаат секундарен глауком.
Кај кратковидоста (позната обично како тешкотии при гледање на далечина), зачестеноста на глаукомот е приближно двојно поголема.
Долготрајната употреба на кортикостероиди (капки, преку уста, масти за кожа итн.) може да предизвика секундарен глауком.
За лицата со овие ризик фактори, редовните прегледи на очите се важни за рано откривање на оштетување на оптичкиот нерв.
Симптоми на глаукомот
Главоболка, особено изразена наутро
Повремено заматен вид
Гледање ореоли/прстени околу светлата навечер
Болка околу очите при гледање телевизија
Фактори што го зголемуваат ризикот од глауком
Семејна историја на глауком (генетска предиспозиција)
Возраст над 40 години
Дијабетес
Тешка анемија или епизоди на шок
Висок или низок системски крвен притисок
Висока кратковидост
Висока далековидост
Мигрена
Долготрајна терапија со стероиди
Повреди на окото
Расни фактори
Бидејќи ризикот е поголем кај овие лица, се препорачуваат редовни прегледи на очите за рано откривање на оштетување на оптичкиот нерв.
Лекување на глауком
Лекувањето на глаукомот воопшто вклучува:
Лекови (капки за очи)
Третман со ласер
Хируршко лекување
Ако очниот притисок не може да се намали и болеста продолжува да напредува и покрај лековите или ласерската терапија, префрениот третман често е операцијата.
Зошто е важна раната дијагноза?
Кога глаукомот се открива рано, обично може ефикасно да се контролира. За луѓето со семејна историја на глауком, континуираните контролни прегледи се особено важни за успешна контрола.
Упатства за пациентот при лекување на глауком
Капките за очи се најчесто користени и помагаат да се намали интраокуларниот притисок за болеста да се држи под контрола. Лекувањето често започнува со еден вид капки. Најкритичниот фактор е лекот да се користи точно како што е пропишан.
За да се оцени ефикасноста, на пациентот обично му се бара да се врати по 2–3 недели за повторно мерење на притисокот. Лекувањето може да продолжи со истиот лек или да се прилагоди. Пациентите треба да го информираат својот лекар за сите други лекови што ги користат и за сите основни здравствени состојби.
Дијагностички тестови што се користат при глауком
Мерењето на очниот притисок е брз и лесен дел од рутинскиот преглед. При сеопфатните прегледи на очите треба да се направат и тестот за рефракција и мерењето на очниот притисок. Овие мерења можат да откријат сомневање за глауком дури и во отсуство на симптоми.
Основниот проблем кај глаукомот е губењето на нервните влакна што го формираат оптичкиот нерв. За пациентите со сомнителни наоди, проценката на слојот на нервните влакна на мрежницата (RNFL) е важна за откривање на оштетувањето. Тоа се прави со специјализирани светлосни/фотографски техники и компјутерски потпомогнато снимање. Дополнителни тестови може да вклучуваат мерење на дебелината на рожницата и тестирање на видното поле.
Може ли глаукомот целосно да се излекува?
Глаукомот може да се контролира, а неговото напредување да се забави или запре; сепак, лицето дијагностицирано со глауком обично има потреба од континуирана контрола и лекување во текот на целиот живот.
Често поставувани прашања
Кој е нормалниот очен притисок (IOP)?
Мерењето на интраокуларниот притисок е суштински дел од офталмолошкиот преглед. Ако се сомнева на глауком, тој се оценува врз основа на мерењето и дополнителните наоди. Глаукомот може да биде тешко да се открие бидејќи притисокот може да се менува во текот на денот, а тенките рожници можат да предизвикаат вредности што го потценуваат вистинскиот притисок.
Иако притисоците под 20 mmHg често се сметаат за нормални, важно е да се потсетиме дека постојат многу видови глауком (на пр. пигментен, неваскуларен, ексфолијативен, конгенитален). Затоа, покрај мерењето на притисокот, треба да се направат и проценка на дебелината на рожницата, оптичкиот нерв и мрежницата.
Како се подобрува глаукомот?
Ако не се лекува, глаукомот може да напредува до слепило. Лекувањето не може да го врати назад постојното оштетување на оптичкиот нерв, но може да го забави или запре напредувањето. Главната цел е зачувување на видот во текот на животот на пациентот.
Што се случува кога се зголемува очниот притисок?
Зголемувањето на интраокуларниот притисок е една од најсериозните ризични ситуации. Како што расте притисокот, видното поле се стеснува и може да настане трајно оштетување. Редовното следење е важно за заштита на здравјето на очите.
Што треба да избегнуваат да јадат пациентите со глауком?
Како и кај многу хронични болести, прекумерно засладените и мрсни намирници може негативно да влијаат на здравјето на очите. Исто така, пиењето големи количини течности во кратки временски интервали може да го зголеми интраокуларниот притисок кај некои пациенти со глауком.
Може ли глаукомот да зафати само едно око?
Да. Глаукомот може да се јави на едното или на двете очи.
На кое ниво на очен притисок е опасен?
Воопшто, 9 mmHg се смета за долна граница, а 22 mmHg за горна граница на очниот притисок. Глаукомот настанува кога течноста се собира во окото и го зголемува интраокуларниот притисок, што може да доведе до оштетување на оптичкиот нерв.
Дали очниот притисок влијае на крвниот притисок?
Очниот притисок и системскиот крвен притисок се две различни состојби. Често се мешаат кај јавноста, но се независни. Сепак, бидејќи системскиот крвен притисок може да влијае на многу органи, многу висок или многу низок крвен притисок може да влијае и на здравјето на очите. Затоа се очекува пациентите со глауком да обрнуваат дополнително внимание на системскиот крвен притисок.
Дали глаукомот предизвикува главоболка?
Силните главоболки може да бидат изразена жалба кај висок очен притисок, но не е точно дека секоја главоболка е поврзана со глауком. Постојаните главоболки треба да се оценат за да се утврди основната причина.
Дали глаукомот предизвикува болка во окото?
Симптомите често се јавуваат во напредните фази и се разликуваат во зависност од видот на глаукомот. Болка во окото може да се јави поради глауком. Ако болката во окото не поминува, се препорачува преглед на очите. При рутинските прегледи на очите треба да се направат мерење на очниот притисок и преглед на фундусот (задниот дел на окото).
*Оваа содржина е само за информативни цели. Ве молиме консултирајте се со вашиот лекар за дијагноза и лекување.
Подготвено од Уредувачкиот одбор на болницата Dünyagöz.
Последно ажурирање: 18.12.2022
Глаукомот, познат најчесто како „очен притисок“ или „црна вода“, е оштетување на оптичкиот нерв, најчесто поврзано со висок интраокуларен притисок (IOP). Како резултат на тоа, видното поле постепено се стеснува со текот на времето. Глаукомот е „тивка“ болест што често станува забележлива дури во доцните фази; ако се дијагностицира доцна, може да предизвика тешко и неповратно оштетување на оптичкиот нерв.
Како се развива глаукомот?
Луѓето со интраокуларен притисок повисок од нормалното имаат зголемен ризик да развијат глауком; сепак, високиот очен притисок не значи нужно дека лицето има глауком.
Глаукомот може да се развие од различни причини. Во васкуларниот слој на окото се произведува течност наречена воденеста течност (хумор аквозус). Додека оваа течност излегува од окото, се одржува избалансиран притисок; овој притисок е потребен за зачувување на структурниот интегритет на окото. Кога воденестата течност не излегува доволно, таа се собира во окото, го зголемува притисокот и потенцијално го оштетува оптичкиот нерв.
Кој е изложен на ризик од глауком?
Глаукомот може да биде поврзан со генетиката. Луѓето со семејна историја на глауком имаат поголем ризик. Со други зборови, може да има аномалии во еден или повеќе гени, кои некои лица ги прават поподложни.
Ризикот се зголемува и кај лица над 40 години.
Причини и ризик фактори за глауком
Дијабетесот и хипотироидизмот (гушата) го зголемуваат ризикот.
Тешките повреди на окото можат да го зголемат интраокуларниот притисок. Други фактори вклучуваат одлепување на мрежницата, тумори на окото и воспалителни болести на окото како хроничен увеитис или ирит.
Некои операции на очите можат да предизвикаат секундарен глауком.
Кај кратковидоста (позната обично како тешкотии при гледање на далечина), зачестеноста на глаукомот е приближно двојно поголема.
Долготрајната употреба на кортикостероиди (капки, преку уста, масти за кожа итн.) може да предизвика секундарен глауком.
За лицата со овие ризик фактори, редовните прегледи на очите се важни за рано откривање на оштетување на оптичкиот нерв.
Симптоми на глаукомот
Главоболка, особено изразена наутро
Повремено заматен вид
Гледање ореоли/прстени околу светлата навечер
Болка околу очите при гледање телевизија
Фактори што го зголемуваат ризикот од глауком
Семејна историја на глауком (генетска предиспозиција)
Возраст над 40 години
Дијабетес
Тешка анемија или епизоди на шок
Висок или низок системски крвен притисок
Висока кратковидост
Висока далековидост
Мигрена
Долготрајна терапија со стероиди
Повреди на окото
Расни фактори
Бидејќи ризикот е поголем кај овие лица, се препорачуваат редовни прегледи на очите за рано откривање на оштетување на оптичкиот нерв.
Лекување на глауком
Лекувањето на глаукомот воопшто вклучува:
Лекови (капки за очи)
Третман со ласер
Хируршко лекување
Ако очниот притисок не може да се намали и болеста продолжува да напредува и покрај лековите или ласерската терапија, префрениот третман често е операцијата.
Зошто е важна раната дијагноза?
Кога глаукомот се открива рано, обично може ефикасно да се контролира. За луѓето со семејна историја на глауком, континуираните контролни прегледи се особено важни за успешна контрола.
Упатства за пациентот при лекување на глауком
Капките за очи се најчесто користени и помагаат да се намали интраокуларниот притисок за болеста да се држи под контрола. Лекувањето често започнува со еден вид капки. Најкритичниот фактор е лекот да се користи точно како што е пропишан.
За да се оцени ефикасноста, на пациентот обично му се бара да се врати по 2–3 недели за повторно мерење на притисокот. Лекувањето може да продолжи со истиот лек или да се прилагоди. Пациентите треба да го информираат својот лекар за сите други лекови што ги користат и за сите основни здравствени состојби.
Дијагностички тестови што се користат при глауком
Мерењето на очниот притисок е брз и лесен дел од рутинскиот преглед. При сеопфатните прегледи на очите треба да се направат и тестот за рефракција и мерењето на очниот притисок. Овие мерења можат да откријат сомневање за глауком дури и во отсуство на симптоми.
Основниот проблем кај глаукомот е губењето на нервните влакна што го формираат оптичкиот нерв. За пациентите со сомнителни наоди, проценката на слојот на нервните влакна на мрежницата (RNFL) е важна за откривање на оштетувањето. Тоа се прави со специјализирани светлосни/фотографски техники и компјутерски потпомогнато снимање. Дополнителни тестови може да вклучуваат мерење на дебелината на рожницата и тестирање на видното поле.
Може ли глаукомот целосно да се излекува?
Глаукомот може да се контролира, а неговото напредување да се забави или запре; сепак, лицето дијагностицирано со глауком обично има потреба од континуирана контрола и лекување во текот на целиот живот.
Често поставувани прашања
Кој е нормалниот очен притисок (IOP)?
Мерењето на интраокуларниот притисок е суштински дел од офталмолошкиот преглед. Ако се сомнева на глауком, тој се оценува врз основа на мерењето и дополнителните наоди. Глаукомот може да биде тешко да се открие бидејќи притисокот може да се менува во текот на денот, а тенките рожници можат да предизвикаат вредности што го потценуваат вистинскиот притисок.
Иако притисоците под 20 mmHg често се сметаат за нормални, важно е да се потсетиме дека постојат многу видови глауком (на пр. пигментен, неваскуларен, ексфолијативен, конгенитален). Затоа, покрај мерењето на притисокот, треба да се направат и проценка на дебелината на рожницата, оптичкиот нерв и мрежницата.
Како се подобрува глаукомот?
Ако не се лекува, глаукомот може да напредува до слепило. Лекувањето не може да го врати назад постојното оштетување на оптичкиот нерв, но може да го забави или запре напредувањето. Главната цел е зачувување на видот во текот на животот на пациентот.
Што се случува кога се зголемува очниот притисок?
Зголемувањето на интраокуларниот притисок е една од најсериозните ризични ситуации. Како што расте притисокот, видното поле се стеснува и може да настане трајно оштетување. Редовното следење е важно за заштита на здравјето на очите.
Што треба да избегнуваат да јадат пациентите со глауком?
Како и кај многу хронични болести, прекумерно засладените и мрсни намирници може негативно да влијаат на здравјето на очите. Исто така, пиењето големи количини течности во кратки временски интервали може да го зголеми интраокуларниот притисок кај некои пациенти со глауком.
Може ли глаукомот да зафати само едно око?
Да. Глаукомот може да се јави на едното или на двете очи.
На кое ниво на очен притисок е опасен?
Воопшто, 9 mmHg се смета за долна граница, а 22 mmHg за горна граница на очниот притисок. Глаукомот настанува кога течноста се собира во окото и го зголемува интраокуларниот притисок, што може да доведе до оштетување на оптичкиот нерв.
Дали очниот притисок влијае на крвниот притисок?
Очниот притисок и системскиот крвен притисок се две различни состојби. Често се мешаат кај јавноста, но се независни. Сепак, бидејќи системскиот крвен притисок може да влијае на многу органи, многу висок или многу низок крвен притисок може да влијае и на здравјето на очите. Затоа се очекува пациентите со глауком да обрнуваат дополнително внимание на системскиот крвен притисок.
Дали глаукомот предизвикува главоболка?
Силните главоболки може да бидат изразена жалба кај висок очен притисок, но не е точно дека секоја главоболка е поврзана со глауком. Постојаните главоболки треба да се оценат за да се утврди основната причина.
Дали глаукомот предизвикува болка во окото?
Симптомите често се јавуваат во напредните фази и се разликуваат во зависност од видот на глаукомот. Болка во окото може да се јави поради глауком. Ако болката во окото не поминува, се препорачува преглед на очите. При рутинските прегледи на очите треба да се направат мерење на очниот притисок и преглед на фундусот (задниот дел на окото).
*Оваа содржина е само за информативни цели. Ве молиме консултирајте се со вашиот лекар за дијагноза и лекување.
Подготвено од Уредувачкиот одбор на болницата Dünyagöz.
Последно ажурирање: 18.12.2022
Доктори
Doç. Dr. Naciye Kabataş
Погледни профил
Op. Dr. Nalan F. Tekin Akca
Погледни профил
Op. Dr. Onur Abdik
Погледни профил
Op. Dr. Onur Polat
Погледни профил
Prof. Dr. Orhan Elibol
Погледни профил
Op. Dr. Perihan Dinç
Погледни профил